vrijdag 6 maart 2009

NOiV jaarcongres 2009

(Dit artikel is ook gepubliceerd op Livre)

Gisteren was ik bij het NOiV jaarcongres 2009 in het Mediaplaze van de Jaarbeurs in Utrecht. Een goed verzorgde en interessante dag op een geweldige locatie.

De belangrijkste indruk die ik van de dag heb overgehouden is dat aanwezige overheden, ondanks kritiek in de media, serieus bezig zijn met open standaarden (en in iets mindere mate met open source). Deels omdat het nu eenmaal is voorgeschreven door het kabinet, maar ook omdat ze langzaam de voordelen beginnen in te zien. De cases van succesvolle toepassing van open standaarden en open source software (OSOSS) stapelen zich op, en het vertrouwen dat ze hun beloften waar gaan maken neemt dus toe. Dat wil niet zeggen dat alles vlekkeloos verloopt (verre van dat), maar de goede wil is er!

In de loop van de dag heb ik de belangrijkste voordelen verzameld die van OSOSS worden verwacht:
  1. Je betaalt alleen voor diensten die je daadwerkelijk afneemt, waardoor de prijsopbouw veel transparanter en eerlijker wordt.
  2. Je vergroot je leverancieronafhankelijkheid, wat meestal nog geen merkbare voordelen heeft bij de aanvankelijke aanschaf van de software, maar vooral zijn vruchten afwerpt op het moment dat een contract verlengd of vervangen moet worden.
  3. Met open standaarden verhoog je de interoperabiliteit van je systemen. Als de politie haar systemen op open standaarden baseert, wordt het ineens veel eenvoudiger om ook de douane toegang te geven tot dezelfde gegevens. Deze toegenomen interoperabiliteit vraagt overigens wel extra aandacht voor beveiliging van systemen.
  4. Bij open source software is de veiligheid beter te controleren, omdat je onder de moterkap kan kijken hoe e.e.a. werkt. Hierdoor hoef je leveranciers niet meer op hun blauwe ogen te geloven en kun je zelf bijvoorbeeld stemmachines controleren op verborgen achterdeurtjes.
  5. Open source waarborgt continuïteit, doordat de broncode overgenomen kan worden door een andere partij als de huidige leverancier zijn verplichtingen niet meer na kan komen. Het standaard voorbeeld is Netscape dat haar browser vrijgaf toen ze de concurrentie met Internet Explorer niet meer kon volhouden. Door deze gift hebben we nu Firefox.
  6. Open source software heeft vaak veel meer ontwikkelaars en testers dan welk bedrijf ook er op zou kunnen zetten. Zo heeft Mozilla maar tachtig ontwikkelaars in dienst voor Firefox, maar werken tweehonderd ontwikkelaars aan deze browser, zijn er duizenden 'nightly build' testers en tienduizenden verdere testers. De precieze getallen weet ik niet zeker meer, maar het idee is duidelijk: zelfs Microsoft heeft geen duizenden testers in dienst die elke dag de nieuwste wijzigingen testen.
  7. Open source software kent snelle innovatie / korte turn-around tijd. Dit komt onder andere door het grote aantal ontwikkelaars die met de software kunnen doen wat ze willen. Elke ontwikkelaar past de software aan zijn eigen behoeften aan en de beheerder van het pakket bepaalt welke aanpassingen zinvol zijn voor het brede publiek. Hij kan elke ronde dus kiezen uit een berg verbeteringen.
    Wat de ontwikkeling van open source software ook snel maakt, is de wereldwijde spreiding van de ontwikkelaars en testers. Als ik vandaag een bug oplos, wordt deze aan de andere kant van de wereld getest terwijl ik lig te slapen, en heb ik morgenochtend feedback.
  8. Investeringen in OSS blijft binnen de lokale economie, terwijl investeringen in gesloten software vaak direct naar de VS gaan.
Maar hoe stap je nu over op OSOSS? Ook daarover bestaat inmiddels al grote overeenstemming. Eén van de belangrijkste lessen is dat open standaarden en open source software alles met elkaar te maken hebben. Open source software is 'van nature' vaak al gebaseerd op open standaarden, omdat ontwikkelaars van open source software alle belang hebben bij interoperabiliteit. Andersom: als je open standaarden eist, krijg je open source software vaak vanzelf. Mede daarom ligt de nadruk binnen de overheid op dit moment op open standaarden en is open source software 'slechts' een wens.

Verder is iedereen het er over eens dat het invoeren van OSOSS een serieuze en kostbare inspanning is net als elke andere systeemmigratie. Het is leveranciers van closed source software (CSS) er immer alles aan gelegen is om elke migratie zo moeilijk mogelijk te maken. Dat was nu juist de reden om over te stappen. En de geruststellende gedachte is dat je toekomstige migraties door de overstap op OSOSS veel minder pijnlijk maakt.

De belangrijkste stappen voor OSOSS-migratie zien er als volgt uit:
  1. voorsorteren:
    1. beschrijf de huidige situatie, de gewenste situatie en het pad daartussen
    2. ruim innovatieblockers op
    3. schaf geen nieuwe CSS aan en beëindig lopende contracten
    4. breng eigen aanpassingen in kaart 
(tools, scripts, forms, koppelingen met/tussen CSS applicaties)
  2. migreer individuele applicaties
    1. frontend: firefox, thunderbird, Open Office, etc.
    2. backend: RDBMS, webserver, printerserver, etc.
  3. migreer besturingssysteem

    hier zou de gebruiker niets van moeten merken

1 opmerking:

  1. Mooi verslag. Dank daarvoor. Ik kon zelf helaas niet naar het congres toe, op deze manier krijg ik toch mee waar 't om draait.

    Ik ben blij te lezen dat de boodschap van open standaarden door begint te dringen en haar vruchten af begint te werpen. Wie weet kunnen we de werkgroep open standaarden (WOSS) bij GroenLinks ooit nog opheffen ;-)

    BeantwoordenVerwijderen